3. Reizen en Transport

Samen met het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat leggen we, vanuit het CIT Versnellingsprogramma, extra nadruk op het verminderen van CO2-uitstoot rondom mobiliteit bij topsportevenementen.

Grootste negatieve (CO2) impact op topsportevenementen

Reizen en transport lijkt momenteel de grootste negatieve (CO2) impact te hebben op sportevenementen. Denk bijvoorbeeld aan sportevenementen met internationale deelnemers, waarbij veel reisbewegingen nodig zijn om de sporters bij elkaar te krijgen. Ook fans en supporters reizen naar de evenement locatie, en er is transport nodig voor materialen, apparatuur, catering en andere voorzieningen. Bij de organisatie van sportevenementen kan men invloed uitoefenen op de manier waarop leveranciers en fans naar het sportevenement reizen.

 

Onderzoek naar de mobiliteitsuitdagingen van de Nederlandse sportsector

Sportevenementen laten zien hoe krachtig de sportsector is in het mobiliseren van mensen. Juist die kracht biedt kansen om bezoekersmobiliteit slimmer en duurzamer te organiseren. Op CO₂-uitstoot, op de omgeving, op de bereikbaarheid van locaties. Toch is de vraag hóé bezoekers reizen bij veel evenementen nog onopgelost. Haskoning en More2Win deden in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een korte analyse in het voorjaar van 2026. Op basis van zes diepte-interviews en dertien enquêteresponsen van sportbonden, evenementenorganisatoren en marketingpartijen brengen we de knelpunten, ambities en behoeften van de sector in kaart en werken we toe naar concrete hulpmiddelen.

 

De meeste bezoekers komen met de auto

Binnen de sportsector is de wil om bezoekers duurzamer naar hen toe te laten reizen duidelijk aanwezig. Vanwege afgelegen locaties is de auto bij veel evenementen het meest gebruikte vervoermiddel. Golfbanen, sporthallen in het buitengebied of bosrijke parcoursen: deze locaties zijn vaak lastig bereikbaar met het openbaar vervoer (ov) of een ov+fiets combinatie. Wie er wil komen pakt de auto, simpelweg omdat er geen goed alternatief duidelijk is.

De financiële rem voor organisaties op een alternatief is daarbij structureel. Pendeldiensten zijn voor de meeste organisatoren nauwelijks haalbaar zonder externe bijdragen. Één organisatie betaalt circa €35.000 per evenement aan verkeersondersteuning — denk aan verkeersregelaars, bewegwijzering en coördinatie — zonder een sluitende business case. Ook het ov is niet altijd flexibel.

Dan de meest gehoorde uitdaging: bezoekers maken hun vervoerskeuze op basis van gemak, comfort, kosten en tijd, en als organisator heb je daar maar beperkt invloed op. Gezinnen pakken niet zomaar een deelfiets, sommige doelgroepen lopen liever niet en bij regen is de auto de meest logische keuze. En wanneer bezoekers pas laat kaarten kopen, is vroeg sturen op mobiliteitsgedrag ook nauwelijks effectief.

Achter al deze praktische problemen schuilt een fundamenteler vraagstuk: de regie is versnipperd. De gemeente, de bond, de locatie en de organisator worden vaak allemaal aangewezen als verantwoordelijke partij voor bezoekersmobiliteit. In de praktijk leidt dit ertoe dat elke betrokken partij slechts gedeeltelijke verantwoordelijkheid draagt, terwijl het overzicht over het totaal ontbreekt. De maatschappelijke baten van betere bereikbaarheid komen ook bij de samenleving terecht; de kosten liggen nu vaak eenzijdig bij de organisator.

 

Duurzaamheid leeft, maar het systeem werkt nog niet mee

Wie denkt dat de sportsector onverschillig staat tegenover duurzaamheid, heeft het mis. Meerdere organisaties hebben al concrete stappen gezet: een startlocatie dichter bij het station, gratis busvervoer op basis van startbewijzen of CO₂-reductie als structureel onderdeel van het evenementenbeleid. De motivatie is er. Wat ontbreekt, zijn de randvoorwaarden: duidelijke verantwoordelijkheid, sluitende businesscases, openbaar vervoer dat meebeweegt en gedragsverandering bij bezoekers. Want ook als het aanbod er is, moeten mensen er gebruik van willen maken.

 

Wat de sector nodig heeft en wat het CIT ontwikkelt

De boodschap uit de sector is eenduidig: geen abstracte rapporten, maar modulaire en toepasbare instrumenten die aansluiten bij de praktijk van evenementen. Wat voor een stadsevenement werkt, werkt niet altijd voor een wielerwedstrijd in het buitengebied.

Daarom ontwikkelen Haskoning en More2Win, in opdracht van het Ministerie van IenW, een toolkit. Die bevat onder meer contracttemplates voor afspraken met gemeenten en vervoerders, campagne- en communicatievoorbeelden per doelgroep, en beslisbomen die per eventtype — stad, buitengebied, indoor, outdoor — laten zien welke duurzame mobiliteitsaanpak het meest kansrijk is.

Naast de toolkit organiseert het CIT Versnellingsprogramma een Community of Practice: (CoP): een leer- en werkgemeenschap voor organisatoren, bonden, sportlocaties en gemeenten die samen aan de slag willen met bezoekersmobiliteit. Geen praatgroep, maar een omgeving gericht op concrete oplossingen en gedeelde voortgang. De CoP komt dit jaar vier keer bijeen — twee keer op locatie bij een evenement en twee keer online. Thema’s als ov-samenwerking, governance, financiering, doelgroepen en reisgedrag staan centraal.

 

De omslag is mogelijk — doe je mee?

De sportsector heeft alles in huis om bezoekersmobiliteit slimmer en duurzamer te organiseren: betrokken organisatoren, bereidheid tot samenwerking en groeiende ervaring. Door die krachten te bundelen en te leren van elkaars ervaringen, versnellen we de omslag naar duurzame mobiliteit.

Wil je ook aansluiten bij de Community of Practice, meedenken over de toolkit of sparren over jouw situatie? Neem contact op met het CIT Versnellingsprogramma. We horen graag van je!

 

Samenwerken Met NS

Ben je als topsportevenementorganisator ook benieuwd hoe jij met NS kunt samenwerken om de CO2-uitstoot van jouw evenement aanzienlijk te verlagen? Dat kan al heel eenvoudig! Je kunt bijvoorbeeld een partnerpagina aanmaken of via affiliatie marketing een NS-banner op je website plaatsen. Bekijk de presentatie en lees verder hoe je deze samenwerking kunt starten

Duurzaam rijden met HVO brandstof met Arriva Touring evenementenvervoer

De touringcars van Arriva zijn technisch in staat om te rijden met Hydrotreated Vegetable Oils (HVO). Deze HVO is een biologische, duurzame brandstof, die maar liefst 90% minder CO₂ uitstoot ten opzichte van reguliere diesel. De grondstoffen die hiervoor worden gebruikt, zijn plantaardige afvaloliën die eerder zijn ingezet in de voedingsindustrie.

Zelf inzicht krijgen in de CO2 uitstoot van uw sportevenement?

Krijg inzicht in de CO2 uitstoot van uw sportevenement door de topsportevenementenmonitor te bezoeken

De impact van het mobiliteitsthema wordt gemeten aan de hand van de CO2-uitstoot, waarbij een bepaald percentage van de gemiddelde uitstoot wordt toegewezen aan de verschillende voertuigen.