3. Reizen en Transport
Samen met het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat leggen we, vanuit het CIT Versnellingsprogramma, extra nadruk op het verminderen van CO2-uitstoot rondom mobiliteit bij topsportevenementen.
Grootste negatieve (CO2) impact op topsportevenementen
Reizen en transport lijkt momenteel de grootste negatieve (CO2) impact te hebben op sportevenementen. Denk bijvoorbeeld aan sportevenementen met internationale deelnemers, waarbij veel reisbewegingen nodig zijn om de sporters bij elkaar te krijgen. Ook fans en supporters reizen naar de evenement locatie, en er is transport nodig voor materialen, apparatuur, catering en andere voorzieningen. Bij de organisatie van sportevenementen kan men invloed uitoefenen op de manier waarop leveranciers en fans naar het sportevenement reizen.
Hoe krijg je bezoekers op de fiets of in het openbaar vervoer?
Hoe zorg je ervoor dat bezoekers van sportevenementen vaker kiezen voor de fiets, trein of bus in plaats van de auto? Die vraag stond centraal tijdens de laatste online kennissessie van het Versnellingsprogramma Duurzame en Circulaire Topsportevenementen. FC Twente en More2Win deelden twee inspirerende praktijkvoorbeelden waaruit blijkt dat gerichte communicatie en het wegnemen van drempels daadwerkelijk leiden tot duurzamer reisgedrag.
Praktijklessen van FC Twente en het EK Shorttrack
Sander Captijn presenteerde de pilot 'Fietsend naar de Veste', uitgevoerd door FC Twente in samenwerking met de gemeente Enschede, provincie Overijssel en Arcadis.
Een mobiliteitsscan onder seizoenskaarthouders liet zien dat veel supporters op fietsafstand van het stadion wonen en vaak al beschikken over een (elektrische) fiets. Toch kozen zij op wedstrijddagen meestal voor de auto. Bezoekers die wel op de fiets kwamen, liepen tegen praktische problemen aan, zoals een gebrek aan veilige stallingen en diefstal van fietsen en accu's.
De aanpak bestond uit twee onderdelen:
- Tijdens drie thuiswedstrijden werden bewaakte fietsenstallingen ingericht.
- Via een gerichte communicatiecampagne werd de werkelijke reistijd per fiets vergeleken met die van de auto. Daarbij werd ook de extra reistijd van de pendelbus meegenomen.
Voor veel supporters bleek de fiets niet alleen duurzamer, maar ook sneller. Het resultaat was indrukwekkend: gemiddeld maakten circa 2.000 extra supporters per wedstrijd gebruik van de fiets. Het succes was zo groot dat supporters vroegen om een structurele voortzetting van de bewaakte stallingen. FC Twente onderzoekt daarom samen met de gemeente een permanente oplossing.
Sanne Janssen van More2Win vertelde vervolgens over de campagne 'Ik reis groen', ontwikkeld voor het EK Shorttrack in samenwerking met de KNSB.
De campagne was gebaseerd op onderzoek naar de motieven en barrières van bezoekers. Daaruit bleek dat veel mensen bereid zijn duurzamer te reizen, mits de gewenste keuze eenvoudig en aantrekkelijk wordt gemaakt.
De campagne bestond uit verschillende onderdelen:
- Een duidelijke duurzaamheidsboodschap van de KNSB.
- Een intentievraag bij de kaartverkoop.
- Gepersonaliseerd reisadvies op basis van postcode.
- Video's met topsporters.
- Gerichte e-mails en activaties tijdens het evenement.
De campagne droeg bij aan een groter aandeel bezoekers dat met duurzame vervoersmiddelen naar het evenement reisde.
Bijzonder aan deze aanpak was dat duurzaamheid nadrukkelijk als uitgangspunt werd gekozen. Waar veel campagnes vooral inzetten op gemak en comfort, koos de KNSB ervoor om bezoekers actief uit te nodigen bij te dragen aan een duurzamer evenement. Door zelf ambitie te tonen en duurzame keuzes zichtbaar te maken, werd duurzaam reizen steeds meer de norm. Ook het belang dat bezoekers aan duurzaamheid toekenden bij hun vervoerskeuze nam aantoonbaar toe.
De belangrijkste les: begrijp je bezoekers
Ondanks de verschillende aanpakken kwam tijdens de sessie één duidelijke conclusie naar voren: gedragsverandering ontstaat niet alleen door informatie te geven. Succesvolle interventies beginnen bij het begrijpen van wat bezoekers motiveert én tegenhoudt.
Bij FC Twente lag de sleutel in het wegnemen van praktische drempels en het inzichtelijk maken van de werkelijke reistijd. Bij het EK Shorttrack stond juist persoonlijke begeleiding bij de reiskeuze centraal. In beide gevallen maakten deze inzichten het duurzame alternatief aantrekkelijker en makkelijker.
Op weg naar een toolkit voor de sportsector
De lessen uit deze en andere praktijkvoorbeelden worden de komende periode gebundeld in een praktische toolkit voor duurzame bezoekersreizen. Het Versnellingsprogramma ontwikkelt deze toolkit samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De toolkit bevat concrete maatregelen, hulpmiddelen en inspirerende voorbeelden waarmee evenementenorganisatoren direct aan de slag kunnen.
Voor meer informatie: bekijk de presentaties van FC Twente en More2Win
Wil je jouw sportevenement ook duurzamer gaan organiseren?
Lees hieronder de lessen en inzichten die zijn opgedaan tijdens de pilot rondom duurzame mobiliteit tijdens het Daikin NK Allround & Sprint en het ISU WK Allround & Sprint 2026.
Klik op de oranje button voor de volledige weergave van de two-pager over de pilot voor duurzame mobiliteit bij het Daikin NK Allround & Sprint en ISU WK Allround & Sprint.
Onderzoek naar de mobiliteitsuitdagingen van de Nederlandse sportsector
Sportevenementen laten zien hoe krachtig de sportsector is in het mobiliseren van mensen. Juist die kracht biedt kansen om bezoekersmobiliteit slimmer en duurzamer te organiseren. Op CO₂-uitstoot, op de omgeving, op de bereikbaarheid van locaties. Toch is de vraag hóé bezoekers reizen bij veel evenementen nog onopgelost. Haskoning en More2Win deden in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een korte analyse in het voorjaar van 2026. Op basis van zes diepte-interviews en dertien enquêteresponsen van sportbonden, evenementenorganisatoren en marketingpartijen brengen we de knelpunten, ambities en behoeften van de sector in kaart en werken we toe naar concrete hulpmiddelen.
De meeste bezoekers komen met de auto
Binnen de sportsector is de wil om bezoekers duurzamer naar hen toe te laten reizen duidelijk aanwezig. Vanwege afgelegen locaties is de auto bij veel evenementen het meest gebruikte vervoermiddel. Golfbanen, sporthallen in het buitengebied of bosrijke parcoursen: deze locaties zijn vaak lastig bereikbaar met het openbaar vervoer (ov) of een ov+fiets combinatie. Wie er wil komen pakt de auto, simpelweg omdat er geen goed alternatief duidelijk is.
De financiële rem voor organisaties op een alternatief is daarbij structureel. Pendeldiensten zijn voor de meeste organisatoren nauwelijks haalbaar zonder externe bijdragen. Één organisatie betaalt circa €35.000 per evenement aan verkeersondersteuning — denk aan verkeersregelaars, bewegwijzering en coördinatie — zonder een sluitende business case. Ook het ov is niet altijd flexibel.
Dan de meest gehoorde uitdaging: bezoekers maken hun vervoerskeuze op basis van gemak, comfort, kosten en tijd, en als organisator heb je daar maar beperkt invloed op. Gezinnen pakken niet zomaar een deelfiets, sommige doelgroepen lopen liever niet en bij regen is de auto de meest logische keuze. En wanneer bezoekers pas laat kaarten kopen, is vroeg sturen op mobiliteitsgedrag ook nauwelijks effectief.
Achter al deze praktische problemen schuilt een fundamenteler vraagstuk: de regie is versnipperd. De gemeente, de bond, de locatie en de organisator worden vaak allemaal aangewezen als verantwoordelijke partij voor bezoekersmobiliteit. In de praktijk leidt dit ertoe dat elke betrokken partij slechts gedeeltelijke verantwoordelijkheid draagt, terwijl het overzicht over het totaal ontbreekt. De maatschappelijke baten van betere bereikbaarheid komen ook bij de samenleving terecht; de kosten liggen nu vaak eenzijdig bij de organisator.
Duurzaamheid leeft, maar het systeem werkt nog niet mee
Wie denkt dat de sportsector onverschillig staat tegenover duurzaamheid, heeft het mis. Meerdere organisaties hebben al concrete stappen gezet: een startlocatie dichter bij het station, gratis busvervoer op basis van startbewijzen of CO₂-reductie als structureel onderdeel van het evenementenbeleid. De motivatie is er. Wat ontbreekt, zijn de randvoorwaarden: duidelijke verantwoordelijkheid, sluitende businesscases, openbaar vervoer dat meebeweegt en gedragsverandering bij bezoekers. Want ook als het aanbod er is, moeten mensen er gebruik van willen maken.
Wat de sector nodig heeft en wat het CIT ontwikkelt
De boodschap uit de sector is eenduidig: geen abstracte rapporten, maar modulaire en toepasbare instrumenten die aansluiten bij de praktijk van evenementen. Wat voor een stadsevenement werkt, werkt niet altijd voor een wielerwedstrijd in het buitengebied.
Daarom ontwikkelen Haskoning en More2Win, in opdracht van het Ministerie van IenW, een toolkit. Die bevat onder meer contracttemplates voor afspraken met gemeenten en vervoerders, campagne- en communicatievoorbeelden per doelgroep, en beslisbomen die per eventtype — stad, buitengebied, indoor, outdoor — laten zien welke duurzame mobiliteitsaanpak het meest kansrijk is.
Naast de toolkit organiseert het CIT Versnellingsprogramma een Community of Practice: (CoP): een leer- en werkgemeenschap voor organisatoren, bonden, sportlocaties en gemeenten die samen aan de slag willen met bezoekersmobiliteit. Geen praatgroep, maar een omgeving gericht op concrete oplossingen en gedeelde voortgang. De CoP komt dit jaar vier keer bijeen — twee keer op locatie bij een evenement en twee keer online. Thema’s als ov-samenwerking, governance, financiering, doelgroepen en reisgedrag staan centraal.
De omslag is mogelijk — doe je mee?
De sportsector heeft alles in huis om bezoekersmobiliteit slimmer en duurzamer te organiseren: betrokken organisatoren, bereidheid tot samenwerking en groeiende ervaring. Door die krachten te bundelen en te leren van elkaars ervaringen, versnellen we de omslag naar duurzame mobiliteit.
Wil je ook aansluiten bij de Community of Practice, meedenken over de toolkit of sparren over jouw situatie? Neem contact op met het CIT Versnellingsprogramma. We horen graag van je!
Samenwerken Met NS
Ben je als topsportevenementorganisator ook benieuwd hoe jij met NS kunt samenwerken om de CO2-uitstoot van jouw evenement aanzienlijk te verlagen? Dat kan al heel eenvoudig! Je kunt bijvoorbeeld een partnerpagina aanmaken of via affiliatie marketing een NS-banner op je website plaatsen. Bekijk de presentatie en lees verder hoe je deze samenwerking kunt starten
Duurzaam rijden met HVO brandstof met Arriva Touring evenementenvervoer
De touringcars van Arriva zijn technisch in staat om te rijden met Hydrotreated Vegetable Oils (HVO). Deze HVO is een biologische, duurzame brandstof, die maar liefst 90% minder CO₂ uitstoot ten opzichte van reguliere diesel. De grondstoffen die hiervoor worden gebruikt, zijn plantaardige afvaloliën die eerder zijn ingezet in de voedingsindustrie.
Zelf inzicht krijgen in de CO2 uitstoot van uw sportevenement?
Krijg inzicht in de CO2 uitstoot van uw sportevenement door de topsportevenementenmonitor te bezoeken
De impact van het mobiliteitsthema wordt gemeten aan de hand van de CO2-uitstoot, waarbij een bepaald percentage van de gemiddelde uitstoot wordt toegewezen aan de verschillende voertuigen.